Phân tích các đa thức sau thành nhân tử
1) 4x2 – 8xy + 4y2;
2) 5x(x – 1) – 3x2(1 – x);
3) x2 – y2 – 5x + 5y;
4) 3x2 – 6xy + 3y2 – 12z2;
5) 4x2 – y2 + 4x + 1;
6) x5 – 3x4 + 3x3 – x2;
7) –x2 – y2 + 2xy + 36;
8) x3 – x2 – 5x + 125;
9) 6x2 – 5x + 1;
10) x2 – 2x – 9y2 + 6y;
11) (x2 + 1)2 – 4x2;
12) x2 + 2x – 15;
13) x2 – 4xy + 4y2 – z2 + 4zt – 4t2;
14) x3 – x + 3x2y + 3xy2 – y + y3.
Lời giải
1) 4x2 – 8xy + 4y2
= 4(x2 – 2xy + y2)
= 4(x – y)2.
2) 5x(x – 1) – 3x2(1 – x)
= 5x(x – 1) + 3x2(x – 1)
= (5x + 3x2)(x – 1)
= x(5 + 3x)(x – 1).
3) x2 – y2 – 5x + 5y
= (x – y)(x + y) – 5(x – y)
= (x – y)(x + y – 5).
4) 3x2 – 6xy + 3y2 – 12z2
= 3(x2 – 2xy + y2 – 4z2)
= 3[(x – y)2 – (2z)2]
= 3(x – y – 2z)(x – y + 2z).
5) 4x2 – y2 + 4x + 1
= (2x + 1)2 – y2
= (2x + 1 – y)(2x + 1 + y).
6) x5 – 3x4 + 3x3 – x2
= x2(x3 – 3x2 + 3x – 1)
= x2(x – 1)3.
7) –x2 – y2 + 2xy + 36
= 36 – (x2 – 2xy + y2)
= 62 – (x – y)2
= (6 – x + y)(6 + x – y).
8) x3 – x2 – 5x + 125
= (x3 + 125) – (x2 + 5x)
= (x + 5)(x2 – 5x + 25) – x(x + 5)
= (x + 5)(x2 – 5x + 25 – x)
= (x + 5)(x2 – 6x + 25).
9) 6x2 – 5x + 1
= 6x2 – 3x – 2x + 1
= 3x(2x – 1) – (2x – 1)
= (3x – 1)(2x – 1).
10) x2 – 2x – 9y2 + 6y
= (x2 – 9y2) – (2x – 6y)
= (x – 3y)(x + 3y) – 2(x – 3y)
= (x – 3y)(x + 3y – 2).
11) (x2 + 1)2 – 4x2
= (x2 + 1 – 2x)(x2 + 1 + 2x)
= (x – 1)2.(x + 1)2.
12) x2 + 2x – 15
= (x2 – 3x) + (5x – 15)
= x(x – 3) + 5(x – 3)
= (x + 5)(x – 3).
13) x2 – 4xy + 4y2 – z2 + 4zt – 4t2
= (x – 2y)2 – (z – 2t)2
= (x – 2y + z – 2t)(x – 2y – z + 2t).
14) x3 – x + 3x2y + 3xy2 – y + y3
= (x3 + 3x2y + 3xy2 + y3) – (x + y)
= (x + y)3 – (x + y)
= (x + y)[(x + y)2 – 1]
= (x + y)(x + y – 1)(x + y + 1).
Cho tam giác ABC vuông tại A (AB < AC) có đường cao AH. Kẻ HD vuông góc với AB (D thuộc AB), kẻ HE vuông góc với AC (E thuộc AC).
a) Chứng minh tứ giác ADHE là hình chữ nhật.
b) Gọi I là trung điểm của đoạn thẳng HC. Gọi K là điểm đối xứng với điểm A qua điểm I. Chứng minh rằng AC // HK.
c) Chứng minh tứ giác DECK là hình thang cân.
d) Gọi O là giao điểm của DE và AH. Gọi M là giao điểm của AI và CO. Chứng minh \(AM = \frac{1}{3}AK\).
Cho tam giác ABC, trên các đường thẳng BC, AC, AB lần lượt lấy các điểm M, N, P sao cho \(\overrightarrow {MB} = 3\overrightarrow {MC} ;\,\overrightarrow {NA} = 3\overrightarrow {CN} ;\,\overrightarrow {PA} + \overrightarrow {PB} = \vec 0\).
a) \(\overrightarrow {PM} ,\,\overrightarrow {PN} \) theo \(\overrightarrow {AB} ,\,\overrightarrow {AC} \).
b) Chứng minh M, N, P thẳng hàng.
Cho tam giác ABC, I là giao điểm của 3 đường phân giác, đường thẳng vuông góc với CI tại I cắt AC và BC tại M và N.
a) Chứng minh AM.BI = AI.IM.
b) Chứng minh BN.AI = BI.NI.
c) Chứng minh \(\frac{{AM}}{{BN}} = {\left( {\frac{{AI}}{{BI}}} \right)^2}\).
Cho hai điểm A(3; –5), B(1; 0).
a) Tìm tọa độ điểm C sao cho \[\overrightarrow {OC} = - 3\overrightarrow {AB} \].
b) Tìm điểm D đối xứng của A qua C.
c) Tìm điểm M chia đoạn AB theo tỉ số k = –3.
Cho tam giác ABC, I là giao điểm của 3 đường phân giác. Đường thẳng qua I vuông góc với CI cắt AC và BC theo thứ tự tại M và N. Chứng minh rằng:
a) .
b) \(\frac{{AM}}{{BN}} = {\left( {\frac{{AI}}{{BI}}} \right)^2}\).
Cho tam giác ABC. Gọi H là điểm đối xứng với B qua G với G là trọng tâm tam giác. Chứng minh:
a) \(\overrightarrow {AH} = \frac{2}{3}\overrightarrow {AC} - \frac{1}{3}\overrightarrow {AB} ;\,\overrightarrow {CH} = - \frac{1}{3}\overrightarrow {AB} - \frac{1}{3}\overrightarrow {AC} \).
b) \(\overrightarrow {MH} = \frac{1}{6}\overrightarrow {AC} - \frac{5}{6}\overrightarrow {AB} \), với M là trung điểm BC.
Cho (O) và điểm I bên ngoài (O). Từ I vẽ một cát tuyến IAB với (O). Tiếp tuyến tại A và B cắt nhau tại M. AB cắt OM tại H.
a) Chứng minh: MA2 = MH.MO.
b) Từ M kẻ ME vuông góc OI tại E cắt (O) tại D và AB tại K. Chứng minh: IE.IO = IH.IK.
c) Chứng minh: ID là tiếp tuyến (O).
Cho đường tròn (O), đường kính AB. Trên tia tiếp tuyến Ax của đường tròn lấy điểm M (M ≠ A), từ M vẽ tiếp tuyến thứ hai MC với đường tròn (O) (C là tiếp điểm). Kẻ CH vuông góc với AB (H ∈ AB). MB cắt đường tròn (O) tại điểm Q (Q ≠ B) và cắt CH tại N. Gọi I là giao điểm của MO và AC.
a) Chứng minh AIQM là tứ giác nội tiếp.
b) Chứng minh OM // BC.
c) Chứng minh tỉ số \(\frac{{CH}}{{CN}}\) không đổi khi M di động trên tia Ax (M ≠ A).
Cho A(2; 3), B(–1; –1), C(6; 0).
a) Tìm tọa độ các \(\overrightarrow {AB} ,\,\overrightarrow {AC} \). Từ đó chứng minh ba điểm A, B, C không thẳng hàng.
b) Tìm tọa độ trọng tâm G của tam giác ABC.
c) Tìm tọa độ điểm D để tứ giác ABCD là hình bình hành.
d) Tìm tọa độ điểm E thỏa mãn \(\overrightarrow {OE} + 3\overrightarrow {EB} - 3\overrightarrow {EA} = \vec 0\).
Cho tam giác ABC. Gọi M, N, P lần lượt là trung điểm của BC, CA, AB và O là 1 điểm tùy ý.
a) Chứng minh rằng: \(\overrightarrow {AM} + \overrightarrow {BN} + \overrightarrow {CP} = \vec 0\).
b) Chứng minh rằng \(\overrightarrow {OA} + \overrightarrow {OB} + \overrightarrow {OC} = \overrightarrow {OM} + \overrightarrow {ON} + \overrightarrow {OP} \).
Cho hình chóp S.ABCD có đáy là hình thoi ABCD cạnh a, có \(\widehat {BAD} = 60^\circ \) và \(SA = SB = SD = \frac{{a\sqrt 3 }}{2}\).
a) Tính khoảng cách từ S đến mặt phẳng (ABCD) và độ dài cạnh SC.
b) Chứng minh mặt phẳng (SAC) vuông góc với mặt phẳng (ABCD).
c) Chứng minh SB vuông góc với BC.
d) Gọi φ là góc giữa hai mặt phẳng (SBD) và (ABCD). Tính tanφ.
Cho hình bình hành ABCD, qua C kẻ đường thẳng song song BD cắt AB ở E, cắt AD ở F.
a) Tứ giác BECD là hình gì? Vì sao?
b) Chứng minh 3 đường thẳng AC, BF, DE đồng quy (cùng đi qua 1 điểm).